Het is alweer begin november. Voor mij betekent dat één ding: tijd om het bos in te gaan en op zoek te gaan naar paddenstoelen. De herfst is bij uitstek het seizoen om deze kleine onderwerpen te fotograferen. De combinatie van vochtige bosgrond, kleurrijke bladeren en het bijzondere licht zorgt vaak voor prachtige fotomogelijkheden.
Maar de tijd begint inmiddels wel te dringen. De nachten worden kouder en zodra de eerste nachtvorst zich aandient, krijgen veel paddenstoelen het moeilijk. Wil je dit seizoen nog mooie foto’s maken? Dan is het verstandig om er snel op uit te trekken.
In dit artikel neem ik je mee in mijn werkwijze. Van het vinden van geschikte fotolocaties en het bepalen van de compositie tot het gebruik van licht, de apparatuur die ik meeneem en het toepassen van focus stacking.
Voorbereiding: Waar vind je paddenstoelen?
Voordat je met je camera het bos in trekt, is het handig om te weten waar je moet zoeken. Natuurlijk kun je op goed geluk een bos bezoeken, maar met een beetje voorbereiding vergroot je de kans op succes.
Een eenvoudige zoekopdracht op Google levert vaak al interessante locaties bij jou in de buurt op. Bekende gebieden waar je veel verschillende soorten paddenstoelen kunt tegenkomen, zijn bijvoorbeeld het Speulderbos en de Oisterwijkse Bossen en Vennen.
Het paddenstoelenseizoen loopt grofweg van augustus tot en met november. De weersomstandigheden spelen daarbij een belangrijke rol. Vooral na een periode met regen verschijnen er vaak veel nieuwe paddenstoelen. Heeft het een paar dagen flink geregend? Dan is dat voor mij een goed moment om het bos in te gaan.
Paddenstoelen vinden met de Zoom.nl Alerts-app
Een handige tip is de Zoom.nl-app. Deze app biedt verschillende interessante mogelijkheden voor natuurfotografen. Zo kun je onder andere bekijken waar bepaalde paddenstoelen zijn waargenomen.
Ga hiervoor naar de categorie Natuur. Je kunt vervolgens bekijken welke paddenstoelen in verschillende plaatsen zijn gespot. Daarnaast is het mogelijk om een alert in te stellen. Je krijgt dan een melding wanneer jouw favoriete paddenstoel ergens wordt waargenomen.
Een handige manier om te ontdekken waar je moet zoeken, zonder zelf het hele bos te hoeven afstruinen.
Bepaal eerst je compositie
Zodra je een mooie paddenstoel hebt gevonden, is het verleidelijk om direct je statief neer te zetten en te beginnen met fotograferen. Mijn advies: doe dat nog even niet.
Loop eerst rustig een rondje om je onderwerp heen. Bekijk de paddenstoel vanuit verschillende hoeken en hoogtes. Soms maakt een kleine verandering van standpunt al een enorm verschil in het eindresultaat. Neem hier de tijd voor en maak gerust een paar testfoto’s.
Persoonlijk vind ik het vaak het mooist om een paddenstoel vanaf dezelfde hoogte te fotograferen. Nog interessanter kan het zijn om iets onder de paddenstoel te gaan zitten, zodat je als het ware tegen de onderkant van de hoed aankijkt. Dit werkt bijvoorbeeld erg mooi wanneer een paddenstoel op een omgevallen boomstam groeit.
Dat betekent dus: door je knieën, laag bij de grond en soms zelfs plat op je buik!
Niet ieder statief is geschikt om zo laag te fotograferen. Het kan daarom nodig zijn om je camera rechtstreeks op de grond te zetten. Omdat het tijdens het paddenstoelenseizoen vaak behoorlijk nat is in het bos, neem ik altijd iets mee om op te zitten of liggen. Een oude doek of een vuilniszak is daarvoor ideaal.
Spelen met licht
Licht is misschien wel een van de belangrijkste onderdelen van paddenstoelenfotografie. Natuurlijk licht kan prachtige resultaten opleveren, maar soms wil je net iets meer controle over de sfeer in je foto.
Als je met eigen lichtbronnen wilt werken, is direct zonlicht meestal niet je beste vriend. Het zorgt al snel voor harde contrasten en ongewenste schaduwen. Een bewolkte dag is dan een veel betere keuze. Het licht is zachter en gelijkmatiger, waardoor je meer controle hebt over het eindresultaat.
Je kunt vervolgens zelf met kleine lampjes accenten aanbrengen en de sfeer bepalen. Denk bijvoorbeeld aan het subtiel uitlichten van de paddenstoel of het creëren van een gekleurde achtergrond.
Er zijn tegenwoordig verschillende compacte LED-lampjes verkrijgbaar die speciaal geschikt zijn voor macrofotografie. SmallRig heeft bijvoorbeeld kleine lampjes waarmee je op een creatieve manier met licht kunt experimenteren.
Mijn advies is om hier vooral mee te experimenteren. Soms is een klein beetje extra licht al voldoende om een gewone foto net dat beetje extra te geven.
Welke apparatuur neem ik mee?
Welke apparatuur je nodig hebt, hangt natuurlijk af van wat je wilt fotograferen en hoe je te werk gaat. Zelf neem ik graag verschillende objectieven mee, omdat je daarmee behoorlijk kunt variëren in perspectief en compositie.
Mijn standaarduitrusting bestaat uit:
- Sony 90mm Macro: mijn belangrijkste objectief voor het fotograferen van paddenstoelen. Ideaal om details vast te leggen en een mooie onscherpe achtergrond te creëren.
- Sony 16-35mm groothoek: hiermee kun je de paddenstoel meer onderdeel laten zijn van zijn omgeving. Zo vertel je met je foto ook iets over de plek waar hij groeit.
- Sony 70-200mm teleobjectief: handig om wat meer afstand te houden en een rustige achtergrond te creëren. Eventueel neem ik ook een 2x teleconverter mee.
- Statief zonder middenkolom: hiermee kan ik mijn camera laag bij de grond positioneren. Dat is bij paddenstoelenfotografie regelmatig noodzakelijk.
Soms is zelfs mijn statief niet laag genoeg en moet de camera rechtstreeks op de grond. Het belangrijkste is uiteindelijk dat je de vrijheid hebt om het gewenste standpunt te kiezen.
Focus stacking: van voor tot achter scherp
Een techniek die veel wordt gebruikt bij macrofotografie is focus stacking. Vooral wanneer je een paddenstoel van dichtbij fotografeert, kan het lastig zijn om het volledige onderwerp scherp in beeld te krijgen.
Dat komt doordat de scherptediepte bij macrofotografie erg klein is. Zelfs met een relatief klein diafragma kan het gebeuren dat slechts een gedeelte van de paddenstoel scherp is.
Met focus stacking kun je dit oplossen.
Bij deze techniek maak je meerdere foto’s waarbij je telkens het scherpstelpunt een klein stukje verplaatst. Vervolgens combineer je deze foto’s in een programma zoals Adobe Photoshop of Helicon Focus. De software selecteert uit iedere foto de scherpste delen en voegt deze samen tot één afbeelding. Het resultaat is een foto waarbij een veel groter gedeelte van de paddenstoel scherp is.
Je kunt focus stacking op twee manieren toepassen:
Handmatig scherpstellen
Je maakt zelf een serie foto’s en verplaatst tussen iedere opname het scherpstelpunt een klein stukje. Dit vraagt wat oefening, maar geeft je volledige controle over het proces.
Automatische focus stacking
Veel moderne camera’s beschikken tegenwoordig over een functie waarmee je automatisch een reeks foto’s kunt maken. De camera verplaatst daarbij tussen de opnamen het scherpstelpunt.
Vooral bij deze laatste methode is het belangrijk dat je camera volledig stabiel staat. Gebruik daarom een statief of plaats je camera op een stevige ondergrond. Zelfs een kleine beweging tussen de verschillende opnamen kan problemen veroorzaken bij het samenvoegen.
Laat je meenemen in de bijzondere wereld van paddenstoelen en ontdek mijn collectie foto’s, waarin ik de kleuren, vormen en kleine details van deze fascinerende bewoners van het bos vastleg. Klik hier om direct naar de paddenstoelen sectie te gaan.
Geef een reactie